جزئیات
تاریخ ایجاد: 1397/4/26 تعداد بازدید: 325 تعداد نظرات ارسالی: 0 نویسنده: Azarnia
گزارش تحلیل قیر 97/04/26

بنام خدا

گزارش تحلیل قیر

 

مقدمه

تقویت قیمت قیر در بازارهای جهانی در کنار الزامات فنی و صادراتی آن موجب شده تا نقش بورس کالای ایران در این بازار داخلی و صادراتی برجسته شود. تایید کیفیت، تعهد عرضه و تحویل محصول در کنار تجربه معاملات قیر در بورس کالا مواردی است که می تواند از برند قیر ایرانی در بازار های جهانی حمایت کند. باتوجه به نقش ایران در بازار جهانی قیر، حفظ این بازار یک اولویت مهم محسوب و از بستر بورس کالا اجرایی خواهد شد. جایگاه قیر ایران در بازار های منطقه ای و جهانی برجسته است تا جایی که ایران را می توان یکی از کشورهای مهم در قیمت گذاری محموله های قیر محسوب کرد.

 

دلار 4200 تومانی و صنعت قیر

تغییر فرمول قیمتی و احتساب نرخ با دلار 4200 تومانی به معنی آن است که تولیدات داخلی برای مواد اولیه و محصولات جانبی می توانند از این نرخ در معاملات خود سود ببرند، آن هم در شرایطی که که بازگشت ارز حاصل از صادرات نیز با همان نرخ صورت می پذیرد. این نکته بدان معنی است که قیمت وکیوم باتوم در بازار داخلی حتی با کیفیت بالا از مطلوبیت برجسته ای برخوردار شده و بخش اعظم مشکلات تولید کنندگان قیر پوشش یافته است. این بدان معناست که واردکننده مواد اولیه بعضا با کیفیت پایین تر حتی با فرض ورود موقت مشخص نیست که ماده اولیه خود را با چه نرخ ارز وارد کرده و به احتمال زیاد قیمتی بالاتر از دلار 4200 تومانی در معاملات آن ها مورد محاسبه قرار گرفته است. این در حالی است که الزام به صادرات با دلار 4200 تومانی خود سرعت گیر برجسته ای در برابر آن ها خواهد بود و می تواند بخش مهمی از واردات مواد اولیه با کیفیت کمتر از گردونه فعالیت خارج کند. این بدان معناست که یکی از نگرانی های صنعت قیر کشور آرام آرام به حاشیه رانده خواهد شد و جایگاه قیر با برند ایرانی باز هم به دست تولیدکنندگان برجسته داخلی می افتد.

یکی از تصمیات مهم دیگری که در همین راستا صورت گرفت تصمیم گیری مبنی بر اینکه تنها افرادی بتوانند قیر صادر کنند که وکیوم باتوم را از بورس کالا خریداری کرده باشند و قیر های نامرغوبی که صادر می شد به این ترتیب حذف شد و هم چنین قیمت قیر ایران در دنیا افزایش پیدا کرد. در همین راستا قیمت قیر ایران که در بازه ای بین 210 تا 230 دلار در هر تن معامله می شد به بالای 300 دلار در هر تن افزایش پیدا کرد و این اتفاق بخاطر اصلاح بازار افتاد.

 

وضعیت بازار قیر در جهان

به صورت کلی بازار قیر در جهان در دو مسیر متفاوت مورد قیمت گذاری و معامله قرار می گیرد. منطقه غرب آسیا با محوریت حوزه خلیج فارس هم اکنون در جهان به عنوان یکی از قطب های تولید و قیمت گذاری در بازار قیر مورد توجه قرار گرفته است. این درحالی است که تولید قیر در این حوزه به عرضه های قیر ایران توجه بسیاری دارد تاجایی که می توان گفت برند قیر ایرانی به عنوان یکی از ارکان قیمت گذاری در جهان مورد توجه قرار می گیرد.

از سوی دیگر، قیر ایرانی اغلب در کشورهای دیگری هم چون امارات و یا بحرین مورد قیمت گذاری و داد و ستد قرار می گیرد؛ اگرچه قیمت های کشف شده در بورس کالا نیز خود می تواند یکی از معرف های قیمتی در جهان به شمار بیاید. این در حالی است که بخش مهمی از مصرف قیر در کشور های شرق آسیا با محوریت چین صورت می گیرد و همین سیگنال باعث شده تا قیمت های کشف شده در این حوزه در بازار چین مورد پذیرش بسیاری از کشور های جهانی قرار بگیرد.

از سوی دیگر، نوسان قیمت قیر در بازار داخلی چین نیز خود یکی از نرخ های مهم در بازار های جهانی است تاجایی که در برخی از مکانیزم های قیمت گذاری، همین نرخ را به عنوان یک شاخص مهم مورد توجه قرار داده و آن را مخابره می کنند؛ البته قیمت های قیر کشف شده در بازار های داخلی چین با یوان محاسبه شده و البته همین نرخ نیز با یوان مخابره می شود. این بدان معنا نیست که موسسات مختلفی که قیمت قیر را به صورت هفتگی و بعضا روزانه در نقاط مختلف جهان مخابره می کنند در این فرایند نقشی ندارند، بلکه نقش این قبیل موسسات را باید بسیار برجسته دانست.

آمار های اعلامی در بازار چین به صورت رسمی از سال 2016 تا کنون در دسترس بوده است؛ اگرچه تغییرات عمده این بازار در هفته ها و ماه های اخیر از اهمیت بیشتری برخودار است. با توجه به شرایط عمومی در تولید قیر در جهان و تولید وکیوم باتوم به عنوان ماده اولیه اصلی قیر در فرایند پالایش نفت خام، نوسان قیمت قیر با قرابت بالایی با بهای نفت خام نوسان می کند که این سیگنال یک معرف قیمتی برای بازار بشمار می آید. نگاهی به نوسان قیمت قیر در مقایسه با بهای نفت خام نشان می دهد که قیمت قیر به نسبت نفت از یک عقب افتادگی نسبی برخوردار شده یعنی رشد قیمت نفت خام سریع تر از افزایش بهای قیر بوده که می تواند محرکی برای رشد بهای قیر تلقی شود. این درحالی است که در روز های گرم سال در برخی از کشورهای جهان زمان سنتی برای افزایش مصرف قیر بوده است، آن هم در شرایطی که در این بازه زمانی پتانسیل تولید قیر در مقایسه با تقاضا موثر تقلیل می یابد؛ این بدان معناست که احتمال برتری تقاضا بر عرضه در هفته ها و ماه های آینده وجود دارد؛ اگرچه ذات کشف نرخ در بازار قیر و یا بازار های مشابه فراورده های از مسیر نوسان قیمت نفت خام تاثیر می پذیرد، ولی بازهم ویژگی های عرضه و تقاضاست که قیمت های پایانی را تعیین خواهد کرد.

باتوجه به این شرایط می توان گفت که رشد قیمت قیر در بازارهای جهانی رخدادی عجیب نیست و ممکن است بازهم شاهد افزایش بیشتر بهای این کالا باشیم. این درحالی است که پالایشگاه های جدید در جهان حجم تولید وکیوم باتوم کم تری داشته و اغلب فراورده هایی با ارزش بالاتر را تولید می کنند که می تواند نگرانی های جدیدی را در مورد بازار قیر ایجاد کند. تجمیع این موارد در نهایت از احتمال رشد بیشتر قیمت قیر خبر می دهد. حال در شرایطی که در ایران شاهد آغاز به کار پالایشگاه های مدرن و جدید هستیم و اوج آن را می توان در پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس جستجو کرد، شاید توجه بیشتر به تولید وکیوم باتوم اگرچه در نگاه اول با تردید روبه رو خواه بود، ولی می تواند سهم بازار جذابی را به ارمغان آورد. این ادعا را باید تنها یک پیشنهاد قلمداد کرد؛ زیرا به بررسی دقیق و عمیق هزینه فایده در پالایشگاه های موجود و جدید نیاز خواهد داشت.

علاوه بر این، در کنار قیر پالایشگاهی جایگاه قیر طبیعی را نیز باید مد نظر قرار داد، آن هم در شرایطی که با رشد قیمت قیر، جذابیت مصرف قیر طبیعی افزایش یافته است. برای بسیاری از نقاط جغرافیایی در جهان حتی استفاده از قیر طبیعی در کنار قیر پالایشگاهی از توجیه فنی و اقتصادی نیز برخوردار است. ایران با دارا بودن ذخایر غنی از قیر طبیعی در استان های غربی می تواند در این بازار هم ایفای نقش کند.

 

طبقه بندی بازار

کارشناسان برای بررسی بهتر بازار جهانی قیر آن را به سه بخش اصلی تقسیم می کنند که عبارت اند از نوع محصول تولیدی ، نوع کاربرد ( صنایع متقاضی) و مناطق مصرف.

انواع اصلی قیر که بیشترین میزان مصرف را دارند شامل قیر راه سازی، قیر اکسیده، کات­بک، PMB ( نوعی قیر که با افزودن پلیمرها، ویژگی های فیزیکی آن بهبود پیدا می کند) و قیر امولوسیونی است.

براساس برآوردها طی 6 سال آینده قیر PMB بیشترین سهم را از رشد بازار جهانی قیر خواهد داشت. این نوع قیر که در تعمیر و روکش جاده ها و صنایع مختلف کاربرد دارد از ویسکوزیته (گرانروی) و الاستیسیته (کشتسانی) بالای برخوردار است. این ویژگی ها به محصول نهایی امکان می دهد تا فشار های بالایی را تحمل کند.

به­دلیل تداوم رونق جاده سازی در مناطق مختلف جهان، تقاضا برای قیر و تولید آسفالت جهت جاده سازی هم چنان گرم خواهد بود. این روند به میزان بودجه دولت ها برای احداث، تعمیر و نگهداری جاده ها و بزرگراه ها بستگی دارد.

بررسی آمار های دهه گذشته نشان می دهد که روند ساخت جاده، بزرگراه و خیابان در مناطق مختلف جهان سیر صعودی داشته است. افزایش جمعیت و بهبود سطح زندگی به همراه افزایش تولید خودرو از جمله دلایل اصلی این روند بوده اند. پیش بینی می شود که در طی 6 سال آینده میانگین نرخ رشد جهانی جاده سازی به حدود چهار درصد برسد. عایق کاری و ضد آب کردن نیز از جمله مهم ترین کاربرد های قیر به شمار می روند. انتظار می رود سهم جهانی این محصول تا سال 2024 به حدود 15 میلیارد دلار برسد. خاصیت ضد آب بودن قیر موجب شده است که تا کاربرد گسترده ای در صنایع لوله سازی و ساخت سقف داشته باشد.

کارشناسان، مناطق مصرف قیر جهان را به 5 منطقه اصلی تقسیم می کنند؛ آمریکای شمالی، آمریکای لاتین، اروپا، آسیا-اقیانوسیه و خاورمیانه-آفریقا. در سال 2015 آمریکای شمالی بیشترین میزان تقاضا برای مصرف قیر را به خود اختصاص داد و انتظار می رود تا سال 2024 این روند ادامه پیدا کند. افزایش بودجه دولتی برای تعمیر و توسعه جاده های موجود و احداث بزرگراه های جدید از جمله دلایل رشد تقاضا و مصرف قیر در این منطقه به شمار می رود.

از سویی، روند رو به رشد نوسازی مسکن در ایالات متحده به افزایش استفاده از محصولات ضد آب منجر خواهد شد که تاثیر مستقیمی بر افزایش تقاضای قیر دارد.

دو منطقه آمریکای لاتین و خاورمیانه-آفریقا نیز به دلیل عزم دولت ها برای توسعه زیر ساخت های اقتصادی و تجاری، شاهد افزایش تقاضا برای قیر خواهند بود. انتظار می رود حجم بازار قیر در منطقه آسیا-پاسیفیک   ( عمدتا چین، هند و ژاپن) تا سال 2024 سالانه حدود 5 % رشد کند. از نظر حجم بازار این منطقه رتبه نخست را به خود اختصاص می دهد.

 

جواد محمدی

شرکت کارگزاری باهنر

25/04/1397

print




  نظرات